Het nieuwe geopolitieke normaal

Het nieuwe geopolitieke normaal

Nieu­we Ame­ri­kaan­se inlich­tin­gen­rap­por­ten wij­zen erop dat Iran zijn mili­tai­re indu­stri­ë­le capa­ci­teit veel snel­ler her­op­bouwt dan Was­hing­ton had ver­wacht. Vol­gens CNN heeft Tehe­ran tij­dens het zes weken duren­de staakt-het-vuren reeds delen van zijn dro­ne­pro­duc­tie her­vat en ver­niel­de raket­in­stal­la­ties, lan­ceer­plat­for­men en pro­duc­tie­ca­pa­ci­teit opnieuw ope­ra­ti­o­neel gemaakt. Een Ame­ri­kaan­se func­ti­o­na­ris ver­klaar­de zelfs dat “Iran alle tijds­lij­nen van de Ame­ri­kaan­se inlich­tin­gen­dien­sten voor her­stel heeft over­schre­den”. Tege­lijk laat pre­si­dent Donald Trump ver­staan dat hij geen haast heeft om het con­flict defi­ni­tief te beëin­di­gen. Vol­gens hem is het beha­len van de stra­te­gi­sche doel­stel­lin­gen belang­rij­ker dan een snel­le diplo­ma­tie­ke oplossing.

Van Iraan­se zij­de klinkt dan weer oor­logs­taal. Par­le­men­tair voor­zit­ter Moham­mad Bagher Gali­baf waar­schuw­de dat zowel “zicht­ba­re als ver­bor­gen bewe­gin­gen van de vij­and” wij­zen op een nieu­we oor­logs­ron­de. Iran dreigt boven­dien het con­flict uit te brei­den bui­ten het Mid­den-Oos­ten indien de VS opnieuw aan­val­len uitvoeren.De mark­ten begin­nen zich daar­door steeds nadruk­ke­lij­ker af te vra­gen of het hui­di­ge con­flict niet evo­lu­eert van een regi­o­na­le cri­sis naar een lang­du­ri­ge geo­po­li­tie­ke con­fron­ta­tie met mon­di­a­le eco­no­mi­sche gevolgen.

Finan­ci­ë­le mark­ten rea­ge­ren door­gaans min­der op oor­log op zich dan op onze­ker­heid over ener­gie­prij­zen, han­dels­stro­men en eco­no­mi­sche groei. En pre­cies daar ligt van­daag het groot­ste risi­co. Iran bevindt zich in een cru­ci­a­le regio voor de wereld­wij­de olie­be­voor­ra­ding. Elke esca­la­tie ver­hoogt de kans op lang­du­ri­ge ver­sto­rin­gen in de Straat van Hor­muz, waar een aan­zien­lijk deel van de wereld­wij­de olie-export pas­seert. Zelfs zon­der effec­tie­ve blok­ka­de kun­nen hoge­re ver­ze­ke­rings­kos­ten, logis­tie­ke span­nin­gen en spe­cu­la­tie de olie­prijs fors doen stij­gen. Dat zou de infla­tie opnieuw aan­wak­ke­ren op een moment waar­op cen­tra­le ban­ken net hoop­ten ren­te­ver­la­gin­gen te kun­nen voor­be­rei­den. Een nieu­we ener­gie­schok zou die plan­nen kun­nen ver­tra­gen of zelfs vol­le­dig blok­ke­ren. Stra­te­gisch gezien kun­nen we uit­gaan van 3 moge­lij­ke scenario’s:

Sce­na­rio 1: Het opti­mis­ti­sche scenario

In het meest gun­sti­ge sce­na­rio blijft het con­flict beperkt tot gecon­tro­leer­de span­nin­gen zon­der gro­te mili­tai­re esca­la­tie. Ach­ter de scher­men zou­den de VS, Isra­ël en regi­o­na­le spe­lers onder­han­de­lin­gen opstar­ten om ver­de­re con­fron­ta­ties te ver­mij­den.
De olie­prijs zou dan tij­de­lijk hoog blij­ven maar sta­bi­li­se­ren onder con­tro­leer­ba­re niveaus. Cen­tra­le ban­ken zou­den als­nog ren­te­ver­la­gin­gen kun­nen door­voe­ren later dit jaar.
Voor de beur­zen zou dit sce­na­rio zelfs ver­ras­send posi­tief kun­nen uitdraaien:

  • defen­sie- en ener­gie­aan­de­len blij­ven sterk;
  • tech­no­lo­gie her­neemt de AI-rally;
  • beleg­gers zien geo­po­li­tie­ke cor­rec­ties opnieuw als koopkansen.

In dit sce­na­rio zou­den Ame­ri­kaan­se indi­ces zoals de S&P 500 en de NASDAQ Com­po­si­te nieu­we hoog­te­pun­ten kun­nen opzoe­ken, ter­wijl Euro­pe­se mark­ten pro­fi­te­ren van een her­ne­ming van het eco­no­mi­sche vertrouwen.

Sce­na­rio 2: Het pes­si­mis­ti­sche scenario

Het gevaar­lijk­ste sce­na­rio ont­staat indien het con­flict zich uit­breidt bui­ten Iran en Isra­ël. Een direc­te Ame­ri­kaan­se mili­tai­re betrok­ken­heid of aan­val­len op ener­gie­rou­tes zou­den de olie­prijs explo­sief kun­nen doen stij­gen.
Een olie­prijs boven 150 dol­lar per vat zou wereld­wijd zwa­re eco­no­mi­sche scha­de veroorzaken:

  • infla­tie loopt opnieuw fors op;
  • cen­tra­le ban­ken hou­den ren­tes lan­ger hoog;
  • con­su­men­ten­ver­trou­wen zakt;
  • eco­no­mi­sche groei ver­traagt scherp.

In zo’n omge­ving krij­gen wereld­beur­zen meest­al een dub­be­le klap. De win­sten van bedrij­ven dalen, ter­wijl waar­de­rin­gen krim­pen door hoge­re ren­te­voe­ten.
Voor­al groei­aan­de­len en hoog gewaar­deer­de tech­no­lo­gie­be­drij­ven zou­den dan extra kwets­baar wor­den. Euro­pe­se beur­zen zou­den extra gevoe­lig zijn door hun afhan­ke­lijk­heid van ener­gie-import.
Een cor­rec­tie van 20 à 30% op de gro­te aan­de­len­in­di­ces zou in dat sce­na­rio niet uit­ge­slo­ten zijn. Vei­li­ge havens zoals goud, defen­sie­ve sec­to­ren en staats­obli­ga­ties zou­den dan opnieuw in trek komen.

Sce­na­rio 3: ergens tus­sen hoop en vrees

Een zeer rea­lis­ti­sche uit­komst is een lang­du­ri­ge peri­o­de van gecon­tro­leer­de insta­bi­li­teit. Zowel Iran als de VS lij­ken voor­lo­pig een tota­le oor­log te wil­len ver­mij­den, maar tege­lijk wil geen van bei­de par­tij­en zwak­te tonen.
We mogen ons ver­wach­ten aan peri­o­die­ke mili­tai­re inci­den­ten, cyber­aan­val­len, beperk­te luchtaanvallen,verhoogde span­nin­gen rond olie-export, maar geen vol­le­di­ge regi­o­na­le oorlog.

Voor de beur­zen kan dit lei­den tot aan­hou­dend hoge vola­ti­li­teit, zon­der dat het tot een zwa­re crash hoeft te komen. Sec­tor­ro­ta­tie wordt dan belang­rij­ker. Moge­lij­ke win­naars in der­ge­lijk sce­na­rio zijn de ener­gie­be­drij­ven, defen­sie, grond­stof­fen, cyber­be­vei­li­ging. Voor ren­te­ge­voe­li­ge tech­no­lo­gie­aan­de­len, cycli­sche con­su­men­ten­aan­de­len en de Euro­pe­se indu­strie, zou dit geen goed sce­na­rio zijn.

Beleg­gers zul­len hoe dan ook gevoe­li­ger wor­den voor geo­po­li­tiek nieuws dan de voor­bije jaren het geval was. Elke esca­la­tie kan kor­te maar hevi­ge beurs­cor­rec­ties ver­oor­za­ken. De voor­bije jaren waren beleg­gers sterk gefo­cust op infla­tie, ren­te­voe­ten en arti­fi­ci­ë­le intel­li­gen­tie. Maar de snel­le her­op­bouw van de Iraan­se mili­tai­re capa­ci­teit toont aan dat geo­po­li­tie­ke risico’s een struc­tu­re­le fac­tor wor­den voor finan­ci­ë­le mark­ten. Dat bete­kent niet nood­za­ke­lijk het ein­de van de stij­gen­de beurs­cy­clus. Wel bete­kent het dat de peri­o­de van bij­na zor­ge­lo­ze, liqui­di­teits­ge­dre­ven beurs­stij­gin­gen plaats­maakt voor een veel selec­tie­ver kli­maat, waar­in ener­gie, vei­lig­heid en geo­po­li­tie­ke macht opnieuw een gro­te­re rol spe­len in de waar­de­ring van bedrij­ven en markten.

Dis­clai­mer: boven­staan­de infor­ma­tie is geen aan­bod noch een uit­no­di­ging om effec­ten of een ander beleg­gings­pro­duct te kopen of ver­ko­pen of om deel te nemen in een han­dels­stra­te­gie noch het ver­le­nen van een beleg­gings­dienst in de zin van de wet van 2 augus­tus 2002 of het ver­le­nen van een onder­zoeks­dienst in de zin van het MiFID KB van 19 decem­ber 2017. Hoe­wel de inhoud van deze web­si­te met de mees­te zorg is samen­ge­steld en is geba­seerd op betrouw­ba­re infor­ma­tie­bron­nen, wordt er geen enke­le uit­druk­ke­lij­ke of impli­cie­te garan­tie of ver­kla­ring gege­ven omtrent de juist­heid of vol­le­dig­heid van de infor­ma­tie. De door ons ver­strek­te infor­ma­tie kan zon­der voor­af­gaan­de ken­nis­ge­ving wor­den gewij­zigd. Het gebruik van de infor­ma­tie op deze web­si­te is op eigen risi­co. Het is niet toe­ge­staan deze web­si­te te ver­me­nig­vul­di­gen, repro­du­ce­ren, dis­tri­bu­e­ren, ver­sprei­den of tegen ver­goe­ding beschik­baar te stel­len aan der­den, zon­der de voor­af­gaan­de uit­druk­ke­lij­ke, schrif­te­lij­ke, toe­stem­ming van Capi­tal Plan Invest B.V. De waar­de van uw beleg­ging kan fluc­tu­e­ren. In het ver­le­den behaal­de resul­ta­ten bie­den geen garan­tie voor de toe­komst. Deze infor­ma­tie is niet bestemd voor US Per­sons als gede­fi­ni­eerd in Rule 902 van Regu­la­ti­on S van de Uni­ted Sta­tes Secu­ri­ties Act of 1933, en mag niet gebruikt wor­den voor het wer­ven van inves­te­rin­gen of inschrij­ven op effec­ten in lan­den waar dit niet is toe­ge­staan door de loka­le toe­zicht­hou­der of wet- en regel­ge­ving. Op deze dis­clai­mer is Bel­gisch recht van toepassing.

Dis­clai­mer: boven­staan­de infor­ma­tie is geen aan­bod noch een uit­no­di­ging om effec­ten of een ander beleg­gings­pro­duct te kopen of ver­ko­pen of om deel te nemen in een han­dels­stra­te­gie noch het ver­le­nen van een beleg­gings­dienst in de zin van de wet van 2 augus­tus 2002 of het ver­le­nen van een onder­zoeks­dienst in de zin van het MiFID KB van 19 decem­ber 2017. Hoe­wel de inhoud van deze web­si­te met de mees­te zorg is samen­ge­steld en is geba­seerd op betrouw­ba­re infor­ma­tie­bron­nen, wordt er geen enke­le uit­druk­ke­lij­ke of impli­cie­te garan­tie of ver­kla­ring gege­ven omtrent de juist­heid of vol­le­dig­heid van de infor­ma­tie. De door ons ver­strek­te infor­ma­tie kan zon­der voor­af­gaan­de ken­nis­ge­ving wor­den gewij­zigd. Het gebruik van de infor­ma­tie op deze web­si­te is op eigen risi­co. Het is niet toe­ge­staan deze web­si­te te ver­me­nig­vul­di­gen, repro­du­ce­ren, dis­tri­bu­e­ren, ver­sprei­den of tegen ver­goe­ding beschik­baar te stel­len aan der­den, zon­der de voor­af­gaan­de uit­druk­ke­lij­ke, schrif­te­lij­ke, toe­stem­ming van Capi­tal Plan Invest B.V. De waar­de van uw beleg­ging kan fluc­tu­e­ren. In het ver­le­den behaal­de resul­ta­ten bie­den geen garan­tie voor de toe­komst. Deze infor­ma­tie is niet bestemd voor US Per­sons als gede­fi­ni­eerd in Rule 902 van Regu­la­ti­on S van de Uni­ted Sta­tes Secu­ri­ties Act of 1933, en mag niet gebruikt wor­den voor het wer­ven van inves­te­rin­gen of inschrij­ven op effec­ten in lan­den waar dit niet is toe­ge­staan door de loka­le toe­zicht­hou­der of wet- en regel­ge­ving. Op deze dis­clai­mer is Bel­gisch recht van toepassing.